Print

Die Gevaar van Sentreringsgebede

Written by Prof Johan Malan.

‘n Gebedsvorm wat die afgelope jare in Katolieke én Protestantse kringe groot inslag vind, is sentreringsgebede (centering prayers). Dit is ‘n ander term vir mistiese kontemplasie en meditasie. Deur die gebruik van ‘n mantra word daar na die middelpunt (senter) van die mens se innerlike wese afgedaal waar daar ‘n mistiese belewenis van god as ‘n universele energiebron op hom of haar wag. ‘n Mantra is ‘n enkele woord of ‘n kort gebed wat oor en oor herhaal word totdat die mediteerder van alle ander gedagtes afgesluit is.

In die Christelike geloof is God bokant sy skepping verhewe, en in gebed moet ons ons denke en geloof op Hom vestig, of sentreer. In die Oosterse, monistiese filosofie waarin alles een is, is god deel van die skepping. Hy is net ‘n ander dimensie van die werklikheid, en dus verborge van dié deel van die werklikheid wat ons sintuiglik beleef. Die doel met sentreringsgebede is om deur die uiterlike laag van die werklikheid na die diep, mistiese kern daarvan deur te dring en god te ontmoet. Deur die gebruik van ‘n mantra maak jy jou gemoed leeg, sluit die uiterlik, sintuiglik waarneembare werklikheid uit en daal af na die middelpunt van jou wese waar jy god as die dieper self ontmoet.

Sulke gebede word gewoonlik twintig minute lank elke oggend en aand beoefen. Die persoon kies ‘n heilige woord en ignoreer alle ander gedagtes en gevoelens deur hulle te laat verbygaan soos bote wat in ‘n rivier afdryf. Indien hierdie gedagtes aanhoudend terugkom, moet die mantra weer herhaal word. Daar moet hiermee aangehou word totdat alle gedagtes en gevoelens verdwyn. Dan sal jy ‘n oop gemoed en ‘n oop hart hê. Alle gedagtes sal verbygaan en in die niet verdwyn as jy lank genoeg wag. Jy bereik dan ‘n suiwer bewussynstoestand, of leegheid van die gemoed. Die gedagte-proses is dan afgesluit. Die idee is om na senter van jou wese af te daal om die ware self te ontdek. In die proses word die valse self afgebreek, wat die gevolg is van die emosionele bagasie wat ons met ons saamdra.

Die veranderde bewussynstoestand waarin jy dan verkeer, kan ook as ‘n vorm van selfhipnose beskryf word. Jy is soos ‘n zombie, of slaapwandelaar, wat geen nugtere denke of onderskeidingsvermoë het nie. Jy is dan oop en ontvanklik vir enige geestelike invloede en suggesties – ook dit wat van demone af kom. Die duiwel maak inderdaad van die geleentheid gebruik om mense in hierdie toestand te beïnvloed en verkeerde idees by hulle te vestig. Die Here werk nie in hierdie transtoestand met mense nie, omdat Hy wil hê dat hulle berekende besluite moet neem waaraan hulle hulself bewustelik in die geloof verbind.

In sentreringsgebede word ‘n onpersoonlike god ontmoet wat ‘n inherente deel van die skepping én dus ook van die mens se innerlike wese is. Hierdie god word misties ervaar, maar daar word nie in gespreksvorm met hom as persoon gekommunikeer nie. Die mistiese god van kosmiese sfere laat net sekere indrukke of suggesties by mense wat in ‘n meditatiewe toestand is, en dit is altyd strydig met die Bybel. Voorbeelde van sulke gedagtes is dat alles een is, dat ons in vrede en geestelike harmonie met mense van alle gelowe moet saamleef, dat daar verskeie paaie na God is, dat Christene, Hindoes en Moslems dieselfde God aanbid, dat die mens homself van siektes en ander probleme moet bevry, ens.

Massa-hipnose

Daar is metodes om selfs groot groepe mense deur sentrering in ‘n toestand van selfhipnose in te lei. Op ‘n sekere charismatiese konferensie het die spreker die hele gehoor in hulleself laat sentreer deur van ‘n suggestie gebruik te maak. Hy het gesê: “Stel jouself voor dat jy in ‘n hysbak is. Jy begin om in jouself af te daal van die 21ste vloer af na die 20ste vloer en verder af…” In die proses van afdaling word die gedagtes oor die uiterlike wêreld uitgesluit totdat jy god in die mistiese stilte van jou diepste wese ontdek.

In sekere “Christenskole” wat op ‘n dwaalweg van misleiding is, word ook van matras gebruik gemaak om kinders in ‘n meditatiewe toestand te kry. Selfs ‘n kort gebed aan Jesus word oor en oor herhaal sonder om op die inhoud daarvan te let. Die idee word sodoende by die kinders gevestig dat hulle guns in die oë van God vind, en dat Hy in hulle innerlike met hulle sal praat. Sodoende stel hulle hulself vir vreemde stemme diep in hulle gemoed oop, en derhalwe onbewustelik ook vir demoniese werkinge.

Verskeie kinders het as gevolg van sentreringsgebede ernstige probleme ontwikkel. Sommige van hulle het vir hul ouers vertel wat “Jesus” in ‘n meditatiewe toestand vir hulle sê, maar dit was nie tipies Bybelse opdragte nie. In een geval het ‘n kind vrese ontwikkel en wou nie meer alleen in haar kamer slaap nie. Sy het gesê dat sy snaakse wesens sien as sy haar oë toemaak om te slaap. Soms het die gedrog in lagbuie uitgebars. Dit het gebeur nadat sy ‘n sentreringsgebed gebid het voordat sy gaan slaap het. Sy moes van hierdie bose invloede verlos word.

Lagbuie is tipies van bose geeste. Sulke geeste teister ‘n persoon en probeer om beheer oor hom of haar te verkry. Eers wanneer hulle aanvaar word, neem hulle beheer oor en begin om ‘n persoon immorele dinge te laat doen en ander vorms van afwykende gedrag aan te leer – ook opstandigheid teenoor ouers, onderwysers en ander gesagspersone.

Verband met Nuwe Era-opvattings

Sentreringsgebede deur middel van die gebruik van mantras is nou verwant aan Nuwe Era opvattings en gebruike. Aanhangers van die Nuwe Era Beweging het baie van hulle opvattings uit die Hindoeïsme oorgeneem. Hulle glo dat ons almal aan ‘n onpersoonlike energiebron gekoppel is, wat god is, en ons is deel van hierdie panteïstiese god wat in alles is. Hulle glo dat omdat ons almal god is, ons ons eie werklikheid kan bepaal. Die bewussyn van ons godheid word die god-bewussyn, Christus-bewussyn of die suiwer bewussyn genoem. Daar word van mantras en joga gebruik gemaak om hierdie vlak van bewussyn te bereik en ons eie goddelike natuur te ontdek. Dit word ook die ware self, die dieper self of die hoër self genoem. Die Nuwe Era Beweging streef daarna om ‘n nuwe tydperk van vrede, harmonie en eenheid onder alle mense op aarde te skep, mits almal hulle nuwe bewussyn ontdek en daarvolgens leef.

In sentreringsgebede word mense ook geleer om ‘n heilige woord te herhaal totdat daar ‘n innerlike leegheid, of suiwer bewussyn, bereik is sodat god in die middelpunt daarvan gevind kan word. Dit is presies wat die Hindoes en Boeddhiste ook doen om ‘n god-bewussyn te verkry. Die enigste verskil tussen Transendentale Meditasie (TM) en sentreringsgebede (SG) is dat die mantras in TM die name van Hindoe-gode is, en in SG word ‘n Christelike skyn aan dieselfde oefening gegee deur woorde soos God, Jesus, vrede en liefde as mantras te gebruik. Die ooreenkomste tussen die twee gebruike is die volgende:

1.    SG en TM gebruik albei meditasiesessies van 20 minute elk.

2.    SG en TM gebruik albei ‘n mantra om gedagtes en gevoelens uit te skakel.

3.    SG en TM leer albei dat jy tydens meditasie vibrasies ervaar en ingewings kry.

4.    SG en TM leer albei dat meditasie jou spanning verlig en aan jou meer vrede gee.

5.    SG en TM leer jou albei hoe om ‘n innerlike leegheid en ‘n alternatiewe bewussynstoestand te verkry.

6.    SG en TM het albei dieselfde doel om jou goddelike middelpunt te vind.

Christelike gebede

Hoewel die Drie-enige God in alle weergebore Christene se harte woon (Joh. 14:23,26), is sy teenwoordigheid in ons nie die mistiese middelpunt van ons bestaan wat deur die gebruik van tegnieke soos innerlike leegmaking en afdaling ontdek moet word nie. Ons hoef nie in ‘n hipnotiese of transtoestand te wees om die Here se teenwoordigheid te ervaar nie, omdat ons by ons volle bewussyn en in die geloof van Hom bewus kan wees. Hoewel Hy geestelik by en met ons is, is Hy nie ‘n mistiese energiebron wat deur die mens ontdek en gemanipuleer kan word nie, maar ‘n persoonlike God wat ver bo die mens verhewe is. In tye van gebed tree ons deur die geskeurde voorhangsel op die nuwe en lewende weg tot sy genadetroon toe, wat die Here Jesus deur sy kruisdood ingewy het (Heb. 10:19-22).

In ware gebed bring ons deur die geloof ook ons sintuie en denkproses na God toe sodat Hy ons gedagtes en begeertes kan heilig om in ooreenstemming met sy wil te wees (Ps. 19:15; 139:23-24; 2 Kor. 10:5). Hierdie gedagtes en gevoelens word nie deur die gebruik van ‘n mantra uitgeskakel nie. Gebed is ‘n interaktiewe proses waarin ons met God praat en Hy met ons. In antwoord op gebed vergewe, seën lei en bemoedig Hy ons. Hy heilig ons ook na gees, siel én liggaam om waardige diensknegte van Hom te wees (1 Thess. 5:23-24).

In die Christelike lewe word ons nooit gode wat ons eie werklikheid skep nie, maar diensknegte en volgelinge van Jesus Christus wat daarna streef om in heiligheid en selfverloëning aan Hom gelykvormig te word (1 Joh. 1:6; 1 Pet. 1:15-16). Die innerlike self wat ons deur ‘n geestelike selfondersoek in ons binneste ontdek, is die ou, sondige natuur wat afgelê en gekruisig moet word sodat ons met die nuwe natuur van Christus beklee kan word (Ef. 4:22-24; Kol. 3:9-10).

Die mediteerders wat na die middelpunt van hulleself afdaal, ontdek ook hierdie ou, adamiese natuur in hulle. Omdat hulle alle rasionele denke en onderskeidingsvermoë oorboord gooi, besef hulle glad nie die verdorwenheid van die eie-ek nie, en plaas dit dan op ‘n troon en noem dit die hoër self of die dieper self. Hierdie ou natuur word dan verder deur die duiwel bekragtig, en dan word jy jou eie god wat self op die troon van jou hart sit. Omdat die god van hierdie wêreld jou gehelp het om deur meditasie jou sinne te verblind (2 Kor. 4:4), besef jy nie dat jy deur hom met mistiese kragte beklee is om jouself te vergoddelik nie. Hy reduseer dan die ware God in jou denke tot ‘n onpersoonlike energiebron, sodat jy nie moet agterkom dat jou lewe deur demoniese kragte aangedryf word nie.

In die proses doen die duiwel en sy handlangers hulleself as engele van die lig voor (2 Kor. 11:13-15), en dus as ware diensknegte van God, en maak daarop aanspraak dat hulle mense leer om diep geestelike gebede te bid wat in werklikheid van alle ware geestelikheid ontdaan is. Moenie op die middelpunt van jou ou natuur probeer fokus deur jou verstand en geloof deur die bedenklike gebruik van mantras uit te blus nie, maar hou jou oë in die geloof op die Here Jesus gevestig, terwyl jy elke las aflê en die sonde wat ons so maklik omring (Heb. 12:1-2).

Watchman Nee 17