Print

Die Verwoestende Gevolge van Slawerny

Written by Prof Johan Malan.

Geestelike slawerny is ’n toestand waarmee alle mense op aarde te kampe het, omdat almal weens die gevalle natuur wat hulle van Adam geërf het, slawe van die sonde is. Sonde is die gevolg van vervreemding van God, en die gevolg hiervan is ’n toestand van geestelike en morele verdorwenheid. Die sondeval het die mens in God se oë verwerplik gemaak (Gen. 6:5-6). Paulus sê: “... deur een mens [het] die sonde in die wêreld ingekom en deur die sonde die dood, en so [het] die dood tot alle mense deurgedring, omdat almal gesondig het” (Rom. 5:12).

Alle verlore mense is onderworpe aan verskillende vorms van slawerny aan die sonde, en dit sluit ook ongeredde predikante in. Petrus verwys na valse profete wat vryheid aan mense belowe terwyl hulle self nog nie vry van die sonde is nie: “Hulle belowe vryheid ... terwyl hulle self slawe van die verdorwenheid is; want waar ’n mens deur oorwin is, daarvan het hy ook ’n slaaf geword” (2 Pet. 2:19).

Slawerny kan baie verskillende vorms aanneem. Dit verwys na ’n toestand wat die gevolg is van een of ander persoon of gewoonte wat ’n groot mate van beheer oor jou lewe verkry het. Slawerny bepaal jou karakter, persoonlikheid en optrede, en maak in baie opsigte van jou wat jy is. Kortom, dit neem jou vryheid weg om ’n ander persoon te wees as die een wat gebind word deur die verslawing, en laat jou gewoonlik in ’n moeras van sonde en ongeregtigheid wegsink.

Die Here het die mens ’n onafhanklike wese met ’n vrye wil gemaak. Die enigste goeie vorm van eksterne beheer oor sy lewe is wanneer God dit deur sy Heilige Gees beheer, maar selfs om dit te aanvaar vereis ’n wilsbesluit deur die mens, asook sy voortdurende samewerking om God se plan met sy lewe uit te werk. Alle ander vorms van beheer wat ’n persoon oor sy lewe toelaat, het ongewenste gevolge en lei na slawerny van een of ander aard.

Morele Slawerny

Die mens het ’n liggaam met vyf sintuie wat hom vir beïnvloeding deur die verdorwe wêreld oopstel, en dit skep vir hom ’n daadwerklike probleem omdat hy met ’n sondige natuur gebore is wat na die kwade neig: “Kyk, in ongeregtigheid is ek gebore, en in sonde het my moeder my ontvang” (Ps. 51:7). Onder sulke omstandighede is dit vanselfsprekend dat hy ’n slaaf van een of meer sondes sal word, dat hy hierdie sonde(s) oor en oor sal doen en gaandeweg nog meer onder die beheer daarvan sal kom.

Wanneer ’n bepaalde sonde in groot mate beheer oor ’n persoon verkry het, word dit vir hom ’n vorm van afgodediens. Hy buig die knie voor daardie afgod en dien dit feitlik dag en nag. Paulus sê: “Maak dood dan julle lede wat op die aarde is, naamlik hoerery, onreinheid, hartstog, slegte begeertes en gierigheid, wat afgodediens is, waardeur die toorn van God oor die kinders van die ongehoorsaamheid kom, waarin julle ook vroeër gewandel het toe julle daarin geleef het” (Kol. 3:5-7).

Een van die morele sondes wat na slawerny en afgodediens in baie mense se lewens lei, is geldgierigheid. Hierdie afgod se naam word Mammon genoem: “Niemand kan twee here dien nie; want óf hy sal die een haat en die ander liefhê, óf hy sal die een aanhang en die ander verag. Julle kan nie God én Mammon dien nie” (Matt. 6:24). ’n Dolle gejaag na rykdom het verwoestende gevolge in ’n mens se geestelike lewe: “Maar die wat ryk wil word, val in versoeking en strikke en baie dwase en skadelike begeerlikhede wat die mens laat wegsink in verderf en ondergang” (1 Tim. 6:9). Een van Mammon se aktiwiteite waarmee hy baie mense vang, hulle gedagtes oorheers, en uiteindelik hulle lewens en finansiële bates heeltemal verwoes, is dobbelary.

’n Baie algemene vorm van verslaafdheid aan sonde is die gebruik van verdowingsmiddels. Dit kan die voortdurende en herhalende gebruik van tabak, drank, dagga en ’n groot verskeidenheid ander dwelms insluit. Sulke mense word tereg as dwelmverslaafdes beskryf. Die verslawing word mettertyd erger, daarom word daar gaandeweg meer gedrink, gerook, en ook meer en sterker dwelmmiddels gebruik.

Dit is egter nie net hierdie sondes wat gewoontevormend is nie. Alle vorms van sonde kry mettertyd ’n groter houvas op hulle slagoffers. Onrein gedagtes, hoerery en pornografie staan in noue verband met mekaar en is maar enkele voorbeelde van sondes wat baie mense tot op die vlak van slawerny verneder. Sommige van hierdie sondaars boet hulle gesondheid en selfs hulle lewe in deur hulleself op ’n roekelose wyse aan oordraagbare siektes bloot te stel. Almal betaal egter ’n duur prys van geestelike verduistering, asook ’n slegte gewete wat hulle weens hulle wandade aankla. Wanneer sulke sondes aan die lig kom, lei dit dikwels tot egskeiding en selfs moord. Sonde is altyd ’n vernietiger van mense se lewens.

Godsdienstige slawerny

Miljoene mense word die slawe van valse gelowe wat almal die gevolg van Satan se misleidingswerk is. Hulle weet nie dat hulle in werklikheid slawe van die duiwel is wanneer hulle offers aan hulle valse gode bring nie, maar dit is presies wat dit is: “Wat sê ek dan? Dat ’n afgod iets is, of dat ’n afgodsoffer iets is? Nee, maar dat die heidene wat dit offer, aan duiwels offer en nie aan God nie. En ek wil nie hê dat julle met die duiwels gemeenskap moet hou nie” (1 Kor. 10:19-20).

Hierdie vorm van geestelike slawerny kan mense tot groot uiterstes dryf, selfs om ander mense dood te maak en ook hulle eie lewens op te offer in die belang van hulle afgod. Wanneer die duiwel slawe van mense maak, dryf hy hulle tot op die punt van selfvernietiging. Selfs al maak hy nie van hulle ekstremiste nie, is sy basiese doel met valse godsdienste die geestelike verblinding van sy slagoffers, sodat hulle nie die evangelie van Jesus Christus moet aanneem wanneer hulle daarmee kennis maak nie. Paulus sê: “Maar as ons evangelie dan nog bedek is, is dit bedek in die wat verlore gaan, naamlik die ongelowiges in wie die god van hierdie wêreld [Satan] die sinne verblind het, sodat die verligting van die evangelie van die heerlikheid van Christus, wat die beeld van God is, op hulle nie sou skyn nie” (2 Kor. 4:3-4).

Geestelike slawerny word egter nie in alle gevalle beëindig wanneer mense hulleself uit heidense gelowe tot die Christendom bekeer nie, omdat baie van hulle dan die slawe van valse vorms van die Christendom word. Hulle is aanhangers van ’n groot aantal sektes, en dan verdedig hulle hand en tand die valse leerstellings wat hulle aanvaar het teen die waarheid van die Woord. Baie van hulle maak groot opofferings (finansieel en deur die verdra van spot en verwerping) terwyl hulle hul valse leerstellings verkondig en uitleef. Hulle is ook slawe van die sonde, al besef hulle dit nie; weens hulle onkunde is hulle met ’n slap riem gevang om leuens te verkondig en ’n leuen te leef.

Slawe van mense

Vroeër eeue was daar ’n gedwonge vorm van fisiese slawerny deurdat ryk mense in verskillende lande slawe gekoop het om hulle te dien. Hierdie praktyk het egter tot ’n groot mate verdwyn. Wat ons vandag kry, is mense wat óf vrywillig, óf as gevolg van intimidasie, die slawe van ander mense word. Vrywillige slawerny word beoefen ter wille van die vermeende voordele wat dit vir die “slaaf” inhou. Baie mense word slawe van werkgewers, politieke partye, of enige ander belangegroep, net ter wille van die erkenning of beloning wat dit vir hulle inhou. Hulle sal sonder teëspraak alles doen wat van hulle verwag word, al bots dit ook met hulle morele beginsels.

Ander mense verneder hulleself tot ’n posisie van slawerny weens onredelike druk waaraan hulle onderwerp word. Soms word kinders die slawe van hulle ouers, omdat druk op hulle uitgeoefen word om net soos hulle ouers te glo en op te tree, anders verloor hulle huisvesting, finansiële ondersteuning, of selfs hulle erfporsie. Sodoende word hulle persoonlike vryheid aangetas of selfs heeltemal weggeneem. Daar is ook ouers wat, wanneer hulle oud geword het, die slawe van hulle kinders word sodat sekere regte nie van hulle ontneem moet word nie.

Bevryding

Jesus Christus is ons God, en Hy stel ons vry van alle vorms van sondige afhanklikheid waaraan ons onderworpe was: “As die Seun julle dan vrygemaak het, sal julle waarlik vry wees” (Joh. 8:36). Hy het as Verlosser na die aarde toe gekom om ons bande van slawerny te verbreek. Daarna moet ons seker maak dat ons nie weer ’n juk van slawerny op ons neem nie, want daar is ongelukkig Christene wat later weer van hulle vryheid afstand doen. Paulus sê aan sulke gelowiges: “Staan dan vas in die vryheid waarmee Christus ons vrygemaak het, en laat julle nie weer onder die juk van diensbaarheid bring nie” (Gal. 5:1).

Die Galásiërs se vryheid in Christus was bedreig, en Paulus het hulle hierteen gewaarsku. Hulle was pas van slawerny aan sonde en ’n heidense geloof verlos, maar het as Christene nou die gevaar geloop om slawe van die Mosaïese wet te word. Die wet met sy voorskrifte van besnydenis en die onderhouding van sekere heilige dae was vir hulle so belangrik dat hulle hulself daaraan wou onderwerp (vgl. Gal. 4:9-11; 5:3). Dit sou egter hulle Christelike geloof, asook die vryheid wat daarmee in verband staan, heeltemal vernietig: “Kyk, ek, Paulus, sê vir julle dat as julle jul laat besny, Christus vir julle tot geen nut sal wees nie. ... Julle wat geregverdig wil wees deur die wet, is losgemaak van Christus; julle het van die genade verval” (Gal. 5:2, 4).

Die Here Jesus het gekom om ons volkome vry te maak van alle bande van sonde waardeur ons gebind word. As ons nog altyd die slagoffers van verslawende gewoontes is, dan is die fout beslis nie by die bloed van Christus wat ons van alle sonde kan reinig nie (1 Joh. 1:7), maar ’n onwilligheid by ons om ’n besluit te neem om ons sonde te bely én te laat staan, al moet ons ook deur ’n moeilike tyd gaan vir die verbreking van een of ander gewoonte. Miljoene mense het al hierdie verlossing deelagtig geword, en daarsonder moet ons nie probeer voortgaan nie.

Wanneer ons die Here Jesus volg en dien, moet ons seker maak dat Hy die eerste en grootste liefde in ons lewe is, want dit sal alle vorms van slawerny uitskakel. Hy het gesê: “Wie vader of moeder bo My liefhet, is My nie waardig nie; en wie seun of dogter bo My liefhet, is My nie waardig nie” (Matt. 10:37). Die persoon wat jy die meeste liefhet, beïnvloed ook jou eie waardes en lewenshouding, en jy volg graag daardie persoon se voorbeeld. Indien dit nie Jesus Christus is nie, het jy probleme, want net Hy stel ’n volmaakte voorbeeld, en kan ook jou sonde vergewe en jou karakter verander om gelykvormig aan sy heilige natuur te word. As jy Hom nog nie so ken en volg nie, dan ken jy Hom nog nie goed nie en sal gevolglik maklik ’n navolger (en selfs ’n slaaf) van ander mense word.

In Bybelse tye was daar mense wat nie dissipels van Jesus wou word nie, omdat sekere van hulle gesinslede daarteen gekant was. Ouers was meesal gekant teen enige besluit van hulle kinders om die sinagoge te verlaat en hulle rug te draai op die tradisies van hulle voorvaders. Diegene wat aan hierdie druk toegegee en daarom nie tot bekering gekom het nie, het hulleself oneindig benadeel. As gevolg van hulle verkeerde besluite het hulle voortgegaan om die slawe van ’n valse godsdiens te wees, en dus ook van die duiwel wat die vader van misleiding is. Die Here Jesus het aan onbekeerlike ortodokse leiers wat Hom ook verwerp het, gesê: “Julle het die duiwel as vader, en die begeertes van julle vader wil julle doen” (Joh. 8:44).

Die goeie nuus is dat die Here Jesus gekom het om die bande van alle vorms van morele en godsdienstige slawerny te verbreek en ons vry te maak in Hom. Hy het na die aarde gekom “om vir die gevangenes ’n vrylating uit te roep en vir die geboeides opening van die gevangenis” (Jes. 61:1).

Andrew Murray 32